Εστίες κουζίνας: ηλεκτρική ή υγραερίου, 5 τύποι και κόστος

Στο φοιτητικό με τον μικρό πάγκο, στο εξοχικό που η κουζίνα είναι παλιά, στην αυλή του χωριού τον Αύγουστο που βράζουν οι ντομάτες για σάλτσα. Οι εστίες κουζίνας είναι από τις συσκευές που κάθε σπίτι στην Ελλάδα χρειάζεται κάποια στιγμή, έστω και ως δεύτερη λύση.

Όταν μας ρωτούν για εστίες κουζίνας, οι μισοί εννοούν ηλεκτρικό «μάτι» και οι άλλοι μισοί εστία υγραερίου ή γκαζάκι κάμπινγκ. Ας τα πάρουμε με τη σειρά: ποιος τύπος, πόσα watt, τι κοστίζει στην πράξη, τι μαγειρεύεται και πώς τη συντηρείτε.

Εστίες κουζίνας: οι τύποι που θα βρείτε

• Ηλεκτρική εστία με μαντέμι. Το κλασικό «μάτι» της κουζίνας σε φορητή μορφή, μονή (1000–1500 W) ή διπλή (2000–3000 W). Φθηνή, ανθεκτική, δέχεται κάθε σκεύος. Αργεί να ζεσταθεί και να κρυώσει.
• Υπέρυθρη ή κεραμική εστία. Γυάλινη επιφάνεια, πιο γρήγορη από το μαντέμι, σκουπίζεται εύκολα. Δέχεται κάθε σκεύος με επίπεδο πάτο.
• Επαγωγική εστία. Ζεσταίνει απευθείας το σκεύος, βράζει 1 λίτρο νερό σε 3–4 λεπτά και είναι η πιο οικονομική στο ρεύμα. Θέλει σκεύη που «πιάνει» ο μαγνήτης.
• Εστία υγραερίου με φιάλη. 1 ή 2 καυστήρες, δουλεύει χωρίς ρεύμα. Ιδανική για εξοχικό, αυλή, καζάνι, μεγάλα καζάνια σάλτσας.
• Γκαζάκι κάμπινγκ με φυσίγγιο. Μικρό, ελαφρύ, σε βαλιτσάκι. Για σκάφος, παραλία, βουνό, διακοπή ρεύματος. Δεν είναι για καθημερινό μαγείρεμα, το φυσίγγιο κοστίζει.

Ηλεκτρική εστία ή υγραερίου: ποια είναι πιο οικονομική

Εδώ θέλει λίγη ειλικρίνεια. Στη Βουλγαρία λένε ότι το γκαζάκι γλιτώνει 30–40% σε σχέση με το ηλεκτρικό. Αυτό ισχύει όταν το αέριο είναι φθηνό. Στην Ελλάδα, με φιάλη υγραερίου 10 kg γύρω στα 25–30 € και ρεύμα περίπου 0,16 € ανά kWh, οι λογαριασμοί για τις εστίες κουζίνας βγαίνουν αλλιώς.

Η φλόγα ζεσταίνει πολύ και τον αέρα γύρω από την κατσαρόλα: μόνο το 40–50% της ενέργειας φτάνει στο φαγητό. Το μαντέμι δίνει περίπου 55–65%, η επαγωγή 80–85%. Έτσι, για το ίδιο φαγητό, η επαγωγική συνήθως κοστίζει λιγότερο από την εστία με φιάλη, και το γκαζάκι με φυσίγγιο είναι το πιο ακριβό από όλα.

Η εστία υγραερίου κερδίζει αλλού: δεν θέλει πρίζα, ανεβάζει και κατεβάζει τη φλόγα αμέσως, και σηκώνει καζάνι 20 λίτρων χωρίς να «πέφτει» η ασφάλεια. Γι’ αυτό σε αυλή και εξοχικό είναι ακόμα η πρώτη επιλογή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει το υγραέριο στα «καθαρά» καύσιμα μαγειρέματος, αλλά και πάλι η κουζίνα θέλει αερισμό όσο καίει η φλόγα.

Τύπος εστίας	Ισχύς	1 l νερό βράζει σε	Κόστος / ώρα*	Ρεύμα / αέριο	Καλύτερη για
Ηλεκτρική μονή, μαντέμι	1000–1500 W	8–10 λεπτά	~0,12 €	Πρίζα	Φοιτητικό, δεύτερο μάτι
Ηλεκτρική διπλή, μαντέμι	2000–3000 W	7–9 λεπτά	~0,12 € ανά μάτι	Πρίζα 16 A	Εξοχικό, μικρή κουζίνα
Υπέρυθρη / κεραμική	1200–2000 W	5–7 λεπτά	~0,12 €	Πρίζα	Όσους θέλουν εύκολο καθάρισμα
Επαγωγική	2000 W	3–4 λεπτά	~0,10 €	Πρίζα	Γρήγορο, οικονομικό μαγείρεμα
Υγραερίου με φιάλη	2–4 kW ανά καυστήρα	5–6 λεπτά	~0,20–0,25 €	Φιάλη 10 kg	Αυλή, καζάνι, χωρίς ρεύμα
Γκαζάκι κάμπινγκ	1,5–2,2 kW	5–7 λεπτά	~1,00–1,50 €	Φυσίγγιο 227 g	Σκάφος, κάμπινγκ, διακοπή ρεύματος

Τι να κοιτάξετε όταν διαλέγετε ανάμεσα στις εστίες κουζίνας

• Αριθμός εστιών. Μία για φοιτητή ή για βοηθητική χρήση. Δύο για 2–4 άτομα: κατσαρόλα και τηγάνι μαζί.
• Ισχύς. Μονή ηλεκτρική 1500 W, διπλή 2500–3000 W. Προσοχή: διπλή 3000 W θέλει δική της πρίζα 16 A, όχι πολύπριζο. Στο υγραέριο, για καζάνι σάλτσας ψάξτε καυστήρα 3,5 kW και πάνω.
• Θερμοστάτης. Στις ηλεκτρικές, ρυθμιζόμενο ποτενσιόμετρο με 5–6 θέσεις, όχι απλώς «αναμμένο / σβηστό».
• Ασφάλεια. Στο υγραέριο, θερμοζεύγος που κόβει το αέριο αν σβήσει η φλόγα. Στις ηλεκτρικές, προστασία υπερθέρμανσης και ενδεικτική λυχνία.
• Φορητότητα. Για σκάφος και κάμπινγκ βαλιτσάκι με φυσίγγιο και ηλεκτρονική ανάφλεξη. Για αυλή βαριά βάση που δεν κουνιέται με το καζάνι.
• Καπάκι και ανάφλεξη. Το καπάκι προστατεύει από τον αέρα και από τη σκόνη, η πιεζοηλεκτρική ανάφλεξη γλιτώνει τα σπίρτα.

Τι μαγειρεύεται σε μια εστία

Γρήγορα φαγητά για κάθε μέρα

• Μακαρόνια με σάλτσα ντομάτας, 20 λεπτά. Το κόλπο: 2–3 κουτάλες από το νερό της μακαρονάδας μέσα στη σάλτσα. Δένει, γυαλίζει και κολλάει στο μακαρόνι.
• Κοτόπουλο κοκκινιστό. Δυνατή φωτιά για το σοτάρισμα, μετά χαμηλώστε στη μέτρια και αφήστε το 40 λεπτά με κλειστό καπάκι. Μένει ζουμερό.
• Κρέπες. Ζεστάνετε καλά το τηγάνι και μετά χαμηλώστε λίγο. Στην εστία υγραερίου γίνεται αμέσως, στο μαντέμι χαμηλώστε 1 λεπτό νωρίτερα, γιατί κρατάει θερμότητα.

Σάλτσες, γλυκά του κουταλιού και τουρσιά

Τέλη Αυγούστου, ντομάτες από τον μπαξέ ή από τη λαϊκή, και ένα καζάνι που πρέπει να βράσει 2–3 ώρες. Εκεί μια δυνατή εστία υγραερίου στην αυλή αξίζει όσο λέει: δεν ζεσταίνει την κουζίνα και δεν φορτώνει τον πίνακα του σπιτιού.

• Σάλτσα ντομάτας για τον χειμώνα. Πολύωρο βράσιμο σε χαμηλή φωτιά, με ανακάτεμα κάθε 15 λεπτά για να μην πιάσει.
• Γλυκό του κουταλιού και μαρμελάδα. Σύκο, βύσσινο, κυδώνι. Θέλουν σταθερή, μέτρια θερμοκρασία για να μη ζαχαρώσουν.
• Τουρσί. Ζεμάτισμα λαχανικών και αποστείρωση βάζων σε μεγάλη κατσαρόλα για 10–15 λεπτά.

Για τέτοιες δουλειές διαλέξτε σταθερή εστία με δυνατό καυστήρα και φαρδιά σχάρα. Οι μικρές εστίες κάμπινγκ δεν σηκώνουν καζάνι 15–20 λίτρων με ασφάλεια.

Συντήρηση και καθάρισμα στις εστίες κουζίνας

• Καυστήρες. Βγάλτε σχάρες και καπάκια καυστήρων, πλύνετέ τα με ζεστό νερό και σαπούνι και στεγνώστε τα καλά πριν τα βάλετε πίσω, για να μη βουλώσουν οι τρύπες.
• Σχάρες. Αν έχουν λίπη και καμένα, μουλιάστε τες σε ζεστό νερό με μαγειρική σόδα για 1–2 ώρες. Φεύγουν χωρίς σύρμα που χαράζει.
• Λάστιχο και ρυθμιστής. Ελέγχετε κάθε μήνα για ρωγμές. Αν μυρίσει αέριο, αλείψτε τη σύνδεση με σαπουνάδα: αν κάνει φουσκάλες, σφίξτε ή αλλάξτε το λάστιχο. Το λάστιχο έχει ημερομηνία λήξης, συνήθως 5 χρόνια.
• Φιάλη. Πάντα όρθια, σε αεριζόμενο σημείο, μακριά από ήλιο και πηγές θερμότητας. Κλείνετε τη βάνα της φιάλης μετά το μαγείρεμα.
• Ηλεκτρική με μαντέμι. Σκουπίζετε όταν έχει κρυώσει και περνάτε 1–2 φορές τον χρόνο ειδική πάστα για μαντέμι, που προστατεύει από τη σκουριά.

Αν αντί για φορητές εστίες κουζίνας ψάχνετε ολοκληρωμένη λύση με φούρνο, δείτε τις κουζίνες και τα φουρνάκια. Για όσους ζεσταίνουν μόνο νερό για τσάι ή χαμομήλι, ένας βραστήρας το κάνει πιο γρήγορα από κάθε εστία. Και για το φαγητό που θέλει ώρες, ένας πολυμάγειρας δουλεύει μόνος του: δείτε τις 7 εύκολες συνταγές για πολυμάγειρα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι πιο οικονομικό, ηλεκτρική εστία ή υγραερίου;

Με ρεύμα περίπου 0,16 € ανά kWh και φιάλη υγραερίου 10 kg στα 25–30 €, η ηλεκτρική και ιδίως η επαγωγική βγαίνουν ίσα ή φθηνότερα, περίπου 0,10–0,12 € την ώρα. Η εστία υγραερίου κοστίζει περίπου 0,20–0,25 € την ώρα, αλλά δουλεύει χωρίς ρεύμα και σηκώνει μεγάλα καζάνια.

Πόσα watt πρέπει να έχει μια διπλή ηλεκτρική εστία;

Για κανονικό μαγείρεμα 2 σκευών μαζί, 2500–3000 W συνολικά, δηλαδή 1000 και 1500 W ανά μάτι. Συνδέστε τη απευθείας σε πρίζα σούκο 16 A, όχι σε πολύπριζο.

Τι σκεύη χρειάζεται η επαγωγική εστία;

Σκεύη με σιδερένιο ή ανοξείδωτο μαγνητικό πάτο. Αν κολλάει μαγνήτης στον πάτο, δουλεύει. Τα αλουμινένια και τα γυάλινα δεν ζεσταίνονται χωρίς ειδικό δίσκο.

Είναι ασφαλής η εστία υγραερίου μέσα στο σπίτι;

Ναι, αν έχει θερμοζεύγος που κόβει το αέριο όταν σβήσει η φλόγα, αν το λάστιχο είναι σε καλή κατάσταση και αν ο χώρος αερίζεται. Η φιάλη να μένει όρθια και η βάνα να κλείνει μετά από κάθε χρήση.

Πόσο κρατάει ένα φυσίγγιο σε γκαζάκι κάμπινγκ;

Ένα φυσίγγιο 227 g κρατάει περίπου 1,5–2 ώρες σε μεσαία φλόγα, δηλαδή 8–12 καφέδες ή 3–4 απλά γεύματα. Στο κρύο, κάτω από 5°C, αποδίδει λιγότερο.

Πόσο ρεύμα καίει μια ηλεκτρική εστία;

Μια εστία 1500 W σε μεσαία θέση δουλεύει περίπου 50–60% του χρόνου, άρα καίει γύρω στις 0,8 kWh την ώρα. Με ρεύμα περίπου 0,16 € ανά kWh αυτό είναι περίπου 0,12 € για 1 ώρα μαγείρεμα.

Όλες τις εστίες κουζίνας, ηλεκτρικές, επαγωγικές, υγραερίου και κάμπινγκ, θα τις βρείτε στην κατηγορία εστίες μαγειρέματος του Technomani.gr.